- قضا وقدر

               عام ترین فرافکنی شاید همین قضا ومقدرات آسمان است که گویی بی دخالت آدمی بر لوح سرنوشت نگاشته می شود .این مبحث منشا بحث های اختیاریه وجبریه در معارف نیز بوده است. در این باور آدمی تابع سرنوشت ، ومقهور  قضا وقدر است   ازاین رو همه ی اعمال نیک وبد اجتناب ناپذیر ند  ودرمقابل اعمال نکوهیده مستوجب سرزنش وتوبیخ نیستند .وبه تعبیری دیگر ، انسان نقشه های حصول به آرمان را خوب ترسیم می کند اما مقدرات وعوامل خارج از کنترل  گاه مخل برنامه است !

   دردیوان " ذلیلی " به کرات به این فرافکنی تمسک شده است .چنانکه می خوانیم :

 فلک سالدی منی توکنمز حالا                   دنیاده اوغرادیم مونگ قیل وقالا

ترجمه : فلک مرابه دردی بی درمان دچار کرده است ودردنیا درمسیر سرنوشت رهایم کرده است .

دادادیین شوم فلک  نینگ الیندن              جوشغین یوره گیم جوشدان آییردی

نیچه سخنورلر قالدی دیلیندن                 نچا نی دیرناقدان دیشدن آییردی

3- بخت واقبال

               بدشانسی وشکوه ازبداقبالی اگردرحبسیات مسعودسعدسلمان درادب فارسی به ماندگارترین شکل سخن ، پرداخته شده است ،درادب ترکمنی نیزاین باور عامه که داشتن ستاره ی بخت واقبال درآسمان ونوروفروغ آنرا دخیل در ترقی احوال واقبال می دانندبه خوبی نمودیافته است.

 " ذلیلی " دراین باب سروده است :

 بیر ییگیت بداقبال بولسا                 هنرمند ، بیر کمال بولسا

 اگر اول رستم زال بولسا                ایلی نینگ یانیندا هیچ بولار

و شاعر دیگر ترکمن " مسکین قلیچ " این اشاره را دارد که ک:

 اقبالینگ اوقلاسا ،با ختینگ  تورماسا             شاهزادا هم بولسانگ آدینگ سگ بولار

ترجمه : اگر بخت واقبال کسی درخواب باشد ،  آن شخص اگر شاهزاده هم باشد بدترازسگ خواهد بود.

ودرسخن " ماتاجی " شاعر دردمند است که :

ییگیدینگ شهراتی دولت با ختیندا               بدووینگ زینتی پای و رختیندا

4

4- دنیا و گردش زمانه

                      گاه سختی ومصایب زندگی محصول زمانه ودنیای حاضر است وشکوه ی آدمی ازاین است که چرادراین زمانه ی کج مدار به دنیا آمده است .به تعبیری ؛ به جای آنکه انسان گناه مسئولیت های خودرا بپذیرد ،همه ی عیب ها و کارهای ناروای خودرا به تغییر – بد شدن – زمانه منتسب می کند وبه این واقعیت توجه نداردکه در حقیقت این خوداوست که دچار دگرگونی  - انحطاط -  شده است

" ذلیلی  "  در اشعار خود اززمانه شکوه ها دارد . چنانکه می خوانیم :

 ییل ییلدان ایشلر پیس بولدی                 هرکیشی بیر کاره دوندی

یامان ایشلر پیدا بولدی                      فسق وفساد باره دوندی

ویا :

پیس ایامدیر کیشی کونگلین گوتالماز                تانالماسانگ گلیپ آطینگ توتالماز

ترجمه : زمانه ی بدی شده است که هیچکس خاطر کسی را محترم نمی شمارد وتا شهرت وآوازه نداشته باشی کسی به پیشواز تو نمی آید.

و " مختومقلی فراغی " سروده اند :

جوری جفاسی کوپ یالانچی دونیا                 قویماز سنی  گزماگه ، یاری یار بیله

برای فرافکنی علاوه بر موارد فوق می توان مواردی دیگرراهم برشمرد ودرادب ترکمنی شاهد مثال هایی برای هریک یافت . ازجمله :

  • ·         ورود شیطان در جلد آدمی

      اونوتما کونگلینگ دن ذکر ا... نی               غفلتدا شیطانابرمه پللانی  - مسکین قلیچ

  • ·         بدذاتی وخلقت آدمی

      ناکس دن پیس گورمه یاماندان بدعت           یاغشی لاردان خلقه یاغشی آد قالار  ذلیلی

  • ·         فتادن شورعشق برسر

     عشقینگ اتدی مجنون قلندر منی                سن لیلی سن چولده گزیپ گورمنی  مسکین قلیچ

کلام آخر

آنچه دراین مختصر آمد به جهت جلب نظر ادب دوستان وواکاوان مسائل ادبی به جلوه ای دیگراز تنوع سخن در ادب ترکمنی است  وهم اشاره به الهام گیری شاعران ازباورهای عامه مردم وارتباط شاعر واجتماع  است . بی شک برای هرکدام ازمواردی که دربحث فرافکنی برشمردیم شاهد مثال هایی دیگر می شد ارائه نمود اما برای ایجازسخن ازآن پرهیز گردید .باشد که علاقه مندان با دیدی بهتر اشعار بزرگان شعر ترکمنی را مورد مداقه ی نظر قرار دهند وزیبایی های نایافته  دراین وادی را بیابند ودیگر دوستان ازجمله این کمترین – نگارنده ی مقاله ی حاضر – را آگاه سازند .

/ 4 نظر / 17 بازدید
نازنین

سلام دوست عزیز، برای مشاهده مطالب جالب و خواندنی به سایت مهر پرس بروید.

بازاریاب

دوست عزیز سلام اگر تمایل دارید مدیریت قوی تری بر وبلاگ خود داشته باشید،امکانات بیشتری به مخاطبین خود ارائه نمایید و یا یک گام بزرگ برای ورود به دنیای وب مستران بردارید ما توصیه می کنیم همین امروز از امکانات رایگان ارائه شده توسط تیم اندیشه ی برتر نهایت بهره را ببرید و با تبدیل وبلاگ خود به وب سایت خواسته های خود را محقق کنید. هم اکنون اقدام کنید و از امکانات دامین و هاست رایگان برخوردار شوید http://designer.moshakhasat.com همچنین در صورتی که تمایل دارید از طریق وبلاگ خود کسب درآمد کنید آدرس زیر را نیز حتما ملاحظه بفرمایید http://www.moshakhasat.com/index.php?route=information/information&information_id=9 با تشکر 1345420741.58

موفقیت در کمین شماست

امروز گامی برای موفقیت برداشته اید؟ مجموعه ی آموزشی سریع خوانی همراه با نرم افزار ارائه شده توسط استاد بزرگ کتاب خوانی جهان مجموعه ی 7 راز بزرگ انگیزه مجموعه ی آموزشی استفاده از قدرت حافظه مجموعه ی آموزشی استفاده بهینه از شرایط بد و بدشانسی ها مجموعه ی آموزشی تفکر تحول برانگیز مجموعه ی آموزشی تمرکز جادویی مجموعه ی آموزشی راه های اجرایی کسب ثروت مجموعه ی آموزشی مثبت اندیشی و اعتماد به نفس مجموعه ی آموزشی پیروزی در تعاملات روزانه بسته ی آموزشی نکات طلایی برای موفقیت دانشجویان بسته ی آموزشی نکات طلایی در صحبت کردن با کودکان زود دیر می شود 430088577

فرید

با عرض سلام و خسته نباشید از ظاهر وبلاگتان این طور به نظر می رسد که برای آن زحمت کشیده اید ما هم می خواهیم شما را در این زمینه یاری برسانیم شما یقینا محدودیت هایی که یک وبلاگ دارد را به خوبی می دانید با این حال بد نیست مجددا آنها را با هم مرور کنیم: وجود یک تبلیغ ناخواسته و نامربوط با محتوای وبلاگ محدودیت در قالب های وبلاگ نداشتن فضای مناسب برای قرار دادن فیلم و عکس و فایل و ... سخت بودن افزودن یک امکان ساده، مانند نظرسنجی،آمارگیر جدید و ... عدم پشتیبانی از امکانات پیشرفته تر با این حال راهی ساده برای حل تمامی این مشکلات وجود دارد تبدیل وبلاگ به سایت به آدرس سایت مراجعه کنید و مراحل را دنبال نمایید و ظرف 24 ساعت از تمامی این مشکلات برای همیشه خلاصی پیدا کنید موفق باشید 1901794350